สำหรับองค์กร · กฎหมายแรงงาน · HR

เลิกจ้าง ไม่ผ่านทดลองงาน ต้องจ่ายค่าชดเชยไหม?

อัปเดตล่าสุด 16 พฤศจิกายน 2026 · อ่าน 7 นาที · โดย กิตติเชษฐ์ ชื่นชุ่ม — Managing Partner, Q Hunter
HR ประชุมหารือผลการทดลองงานกับพนักงานแบบตัวต่อตัวในออฟฟิศ

“ไม่ผ่านทดลองงาน เลิกจ้างได้เลยไหม แล้วต้องจ่ายเงินหรือเปล่า” เป็นคำถามที่ HR และเจ้าของธุรกิจถามกันบ่อยที่สุด และเป็นจุดที่พลาดกันมากที่สุดด้วย เพราะหลายองค์กรเข้าใจว่า “ยังทดลองงานอยู่ = เลิกได้ฟรี” ซึ่งไม่ถูกต้องตามกฎหมาย บทความนี้สรุปกฎช่วงทดลองงานปี 2026 ให้ชัดในหน้าเดียว พร้อมตารางสรุปตามสถานการณ์จริง

ทำงานไม่ถึง
120 วัน
ไม่มีสิทธิค่าชดเชยตามมาตรา 118 (แต่ยังอาจต้องจ่ายค่าบอกกล่าวล่วงหน้า)
ครบ 120 วันขึ้นไป
≥ 30 วันของค่าจ้าง
ค่าชดเชยขั้นต่ำ แม้ยังอยู่ใน “ช่วงทดลองงาน” ก็ตาม
บอกล่วงหน้าเป็นหนังสือ
≥ 1 งวดค่าจ้าง
ต้องแจ้งในหรือก่อนวันจ่ายค่าจ้าง ให้มีผลในงวดถัดไป (มาตรา 17)
พนักงานที่ถูกเลิกจ้าง ได้เงินว่างงาน
60% สูงสุด 10,500/เดือน
จากประกันสังคม นาน 180 วัน หากส่งเงินสมทบครบ 6 เดือนใน 15 เดือน

1. ทดลองงานยังไม่ผ่าน นายจ้างเลิกจ้างได้ทันทีไหม?

ตอบสั้น ๆ ว่า ได้ หากผลการทำงานไม่เป็นที่น่าพอใจ เพราะตามกฎหมายไทย สัญญาจ้างทดลองงานถือเป็น “สัญญาจ้างที่ไม่มีกำหนดระยะเวลา” ไม่ใช่สัญญาพิเศษที่เลิกได้โดยไม่มีเงื่อนไข การเลิกจ้างจึงต้องทำให้ถูกขั้นตอนเหมือนพนักงานทั่วไป — ประเด็นไม่ได้อยู่ที่ว่า “เลิกได้ไหม” แต่อยู่ที่ว่า “ต้องจ่ายอะไรบ้าง”

2. หัวใจสำคัญ: แยก “เงิน 2 ก้อน” ให้ชัด

ความสับสนเกือบทั้งหมดเกิดจากการเอาเงินสองก้อนนี้มาปนกัน ทั้งที่เป็นคนละเรื่องและอาจต้องจ่ายทั้งคู่:

กฎ 120 วัน แบบเห็นภาพ

นับเป็น “วันตามปฏิทิน” ตั้งแต่วันเริ่มงาน รวมวันหยุด — ไม่ใช่นับเฉพาะวันที่มาทำงาน

วันที่ 1–119 · ไม่มีค่าชดเชย ม.118
วันที่ 120+ · ค่าชดเชย ≥ 30 วัน
เริ่มงานทดลองงาน 90 วันวันที่ 119 | 120180 วัน

หลายองค์กรจึงกำหนดระยะทดลองงานไม่เกิน 119 วัน และประเมินผลให้เสร็จก่อนครบ 120 วัน — แต่ค่าบอกกล่าวล่วงหน้ายังต้องคิดแยกเสมอ

จุดที่พลาดกันบ่อยที่สุด: “บอกล่วงหน้า 30 วันแล้วไม่ต้องจ่ายอะไรเลย” — เข้าใจผิด! การบอกล่วงหน้าช่วยให้ไม่ต้องจ่าย “ค่าตกใจ” เท่านั้น แต่ไม่ได้ยกเว้นค่าชดเชย ถ้าพนักงานทำงานเกิน 120 วันแล้ว ยังต้องจ่ายค่าชดเชยอยู่ดี

บอกล่วงหน้า “1 งวด” นับอย่างไร

มาตรา 17 ให้แจ้งเป็นหนังสือ ในหรือก่อนวันจ่ายค่าจ้างงวดใดงวดหนึ่ง เพื่อให้มีผลเลิกจ้างในวันจ่ายค่าจ้างงวดถัดไป ตัวอย่าง: บริษัทจ่ายเงินเดือนทุกสิ้นเดือน ถ้าแจ้งวันที่ 30 พ.ย. จะมีผลวันที่ 31 ธ.ค. แต่ถ้าแจ้งวันที่ 5 ธ.ค. จะมีผลวันที่ 31 ม.ค. — หากให้ออกทันที ต้องจ่ายค่าจ้างจนถึงวันที่ควรมีผล (มาตรา 17/1)

เป็น HR หรือนายจ้างที่กำลังสรรหาพนักงาน? Q Hunter คัดกรองผู้สมัครระดับผู้จัดการถึงผู้บริหารให้ตรงทั้งทักษะและวัฒนธรรมองค์กร ลดปัญหาจ้างแล้วไม่ผ่านทดลองงาน

ปรึกษาที่ปรึกษาของเรา → คู่มือเงินเดือน 2026

3. ตารางสรุปตามสถานการณ์

สถานการณ์ค่าตกใจ (บอกกล่าว)ค่าชดเชย (อายุงาน)
ทำงาน < 120 วัน + บอกล่วงหน้าเป็นหนังสือไม่ต้องจ่ายไม่ต้องจ่าย
ทำงาน < 120 วัน + ให้ออกทันที ไม่บอกล่วงหน้าจ่าย ≥ 1 งวดค่าจ้างไม่ต้องจ่าย
ทำงาน ≥ 120 วัน + บอกล่วงหน้าเป็นหนังสือไม่ต้องจ่ายจ่าย ≥ 30 วัน
ทำงาน ≥ 120 วัน + ให้ออกทันที ไม่บอกล่วงหน้าจ่าย ≥ 1 งวดค่าจ้างจ่าย ≥ 30 วัน
ลูกจ้างทำผิดร้ายแรงตามมาตรา 119ไม่ต้องจ่ายไม่ต้องจ่าย

หมายเหตุ: ค่าชดเชย “30 วัน” เป็นอัตราขั้นต่ำสำหรับอายุงาน 120 วัน–ไม่ถึง 1 ปี หากอายุงานมากกว่านั้น อัตราจะเพิ่มเป็นขั้นบันได (ดูรายละเอียดเต็มในบทความ การเลิกจ้างตามกฎหมายแรงงานไทย)

ต้นทุนการเลิกจ้างตามสถานการณ์ (ตัวอย่างเงินเดือน 30,000 บาท)

ค่าบอกกล่าวคิด 1 งวด (30 วัน) และค่าชดเชยขั้นต่ำ 30 วัน · ยังไม่รวมค่าจ้างค้างจ่ายและวันลาพักร้อนตามสัดส่วน

ค่าบอกกล่าวล่วงหน้าค่าชดเชย ม.118
< 120 วันแจ้งล่วงหน้า
0 บาท ✓
< 120 วันให้ออกทันที
30,000
≥ 120 วันแจ้งล่วงหน้า
30,000
≥ 120 วันให้ออกทันที
30,000
+30,000 = 60,000

ความต่างระหว่างแจ้งล่วงหน้าถูกต้องกับให้ออกทันที อาจสูงถึง 1–2 เดือนของค่าจ้าง ขึ้นกับวันที่แจ้ง

บันไดค่าชดเชยตามอายุงาน (มาตรา 118)

จำนวนวันของค่าจ้างอัตราสุดท้ายที่นายจ้างต้องจ่าย เมื่อเลิกจ้างโดยลูกจ้างไม่มีความผิด

30 วัน
90 วัน
180 วัน
240 วัน
300 วัน
400 วัน
120 วัน–
<1 ปี
1–<3 ปี
3–<6 ปี
6–<10 ปี
10–<20 ปี
20 ปี+

แท่งสีส้มคือขั้นที่เกี่ยวกับช่วงทดลองงาน · อัตรา 400 วันเพิ่มโดย พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562

🧮 เช็คเร็ว: เคสของคุณต้องจ่ายเท่าไหร่?

กรอก 3 ช่อง ระบบคำนวณค่าชดเชยขั้นต่ำตามมาตรา 118 ให้ทันที (ผลประเมินเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมาย)

4. กรณีเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายเลย (มาตรา 119)

นายจ้างเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายทั้งค่าตกใจและค่าชดเชย เฉพาะเมื่อลูกจ้างกระทำผิดร้ายแรงตามที่กฎหมายกำหนด และควรมีหลักฐานชัดเจน เช่น ทุจริตต่อหน้าที่หรือทำผิดอาญาโดยเจตนาต่อนายจ้าง, จงใจทำให้นายจ้างเสียหาย, ประมาทเลินเล่อจนเสียหายร้ายแรง, ฝ่าฝืนข้อบังคับที่นายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว, ละทิ้งหน้าที่ 3 วันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร

แม้เข้าข้อยกเว้นมาตรา 119 นายจ้างต้องระบุเหตุผลไว้ในหนังสือเลิกจ้างตั้งแต่แรก หากไม่ระบุ จะยกเหตุนั้นขึ้นภายหลังไม่ได้ และเสี่ยงต้องจ่ายค่าชดเชยเต็มจำนวน

5. พนักงานไม่ผ่านทดลองงาน ได้เงินว่างงานจากประกันสังคมไหม?

ได้ ถ้าเข้าเงื่อนไข — การไม่ผ่านทดลองงานถือเป็นการถูกเลิกจ้าง (ไม่ใช่ลาออก) จึงได้อัตรา 60% ของค่าจ้าง สูงสุด 10,500 บาทต่อเดือน นาน 180 วัน ตามหลักเกณฑ์ปี 2026 โดยต้องส่งเงินสมทบมาแล้วอย่างน้อย 6 เดือนภายใน 15 เดือนก่อนว่างงาน ซึ่งนับรวมเงินสมทบจากที่ทำงานเดิมได้ คนที่เพิ่งย้ายงานมาจึงมักยังมีสิทธิ ยกเว้นถูกเลิกจ้างเพราะทำผิดร้ายแรงตามมาตรา 78 พ.ร.บ.ประกันสังคม — ดูตัวเลขและขั้นตอนเต็มใน เงินว่างงานประกันสังคม 2026

สำหรับ HR: แจ้งเหตุออกจากงานกับประกันสังคมให้ตรงความจริง (“เลิกจ้าง” ไม่ใช่ “ลาออก”) เพราะมีผลต่ออัตราที่พนักงานได้รับ 60% หรือ 30% และเป็นจุดที่พนักงานร้องเรียนบ่อย

6. ข้อผิดพลาดที่ HR เจอบ่อยในปี 2026

ขั้นตอนที่แนะนำสำหรับนายจ้าง

สำหรับพนักงาน: ถ้าคิดว่าไม่ได้รับความเป็นธรรม

หากไม่ผ่านทดลองงานและไม่ได้รับเงินที่ควรได้ สามารถยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน หรือฟ้องศาลแรงงาน (ไม่มีค่าธรรมเนียมศาล) หรือโทรปรึกษาสายด่วน 1546 กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก่อนได้

แหล่งอ้างอิง

  • พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และฉบับแก้ไข (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562 — มาตรา 17, 118, 119
  • กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน — สายด่วน 1546 · labour.go.th
  • พ.ร.บ.ประกันสังคม พ.ศ. 2533 มาตรา 78–79 และกฎกระทรวงอัตราประโยชน์ทดแทนกรณีว่างงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 — เลิกจ้าง 60% · Thai PBS
  • หมวดค่าชดเชย (มาตรา 118–122) — Thailand Law Library

บทความนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะ กรุณาตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน หรือปรึกษาทนายความก่อนดำเนินการ

อยากได้พนักงานที่ “ผ่านทดลองงาน” ตั้งแต่ต้น?

Q Hunter คัดกรองผู้สมัครให้ตรงทั้งทักษะและวัฒนธรรมองค์กร ลดปัญหาจ้างแล้วไม่ผ่าน และลดต้นทุนการเลิกจ้าง

ปรึกษาเรา →